W. Prevenier. Vijfentwintig jaar Vlaamse liberalen
Woord Vooraf
Ik las met veel aandacht de uitstekende brochure van professor-historicus Walter Prevenier. Beschouw mijn voorwoord bij "Vijfentwintig jaar Vlaamse Liberalen" dan ook als een opwarmer, als een sympathiek gebaar voor zoveel boeiende momenten uit dit liberaal verleden. Ik dank de auteur en het Liberaal Archief voor hun uitstekend historisch werk. Laat dit voor hen een aanmoediging zijn om onze rijke geschiedenis nog meer te doorgronden en naar buiten te brengen.
Als voorzitter van de Vlaamse Liberalen en Democraten - partij van de Burger wil ik er uitdrukkelijk op wijzen dat wij terecht fier mogen zijn op onze Vlaamse wortels die met de oprichting van de toenmalige Partij voor Vrijheid en Vooruitgang in 1972 ontbloeiden.
Maar het zou oneerlijk zijn indien we niet even zouden stilstaan bij de eigenlijke aanloop naar die mooie Vlaamse geschiedenis, namelijk de verwezenlijkingen van voorzitter Omer Vanaudenhove. Eigenlijk waren zijn fundamentele hervormingen de kiem van wat we vandaag oogsten, een liberale, sociale en democratische beweging, bevrijd van alle hypotheken en vernieuwend in haar ideeën. Hoewel Vanaudenhove nooit over de communautaire evoluties in ons land heen is geraakt, zou er zonder hem nooit een PVV, nooit een VLD zijn geweest. Hoe merkwaardig het ook moge klinken, maar zonder hem zouden we vandaag zelfs geen 25 jaar Vlaams liberalisme hebben gevierd. Dankzij zijn dynamiek kon de liberale beweging tot een brede politieke formatie openbloeien. Willy De Clercq, de eerste voorzitter van de Vlaamse PVV, gaf met o.m. Frans Grootjans, Herman Vanderpoorten en Karel Poma, gestalte aan die beweging.
Zoals professor Prevenier terecht schrijft, siert het de liberalen dat ze, meer dan eens trouwens, in de afgelopen 25 jaar, en meer dan in andere politieke families, in staat zijn geweest om zich te vernieuwen, zich voortdurend te herbronnen, op zoek te gaan naar andere uitdagingen en zich aan de veranderende tijdsgeest aan te passen. Hoe schril steekt dit vandaag af tegen het conservatisme dat wij in vele andere partijen waarnemen. De mutaties gingen in onze partij steeds gepaard met de nodige generatieconflicten, maar toch, steeds eindigde alles in een harmonische interactie tussen wat men vandaag mijns inziens oneerbiedig "oud en nieuw" noemt. Voor mij bestaat die tweedeling niet. Er bestaan in onze partij geen ouden en nieuwen, maar slechts echte Vlaamse liberalen, progressief en ontvoogdend in hun oorsprong.
Als ik de lijst van congressen en besluiten, de studiedagen en campagnes van de voorbije 25 jaar overloop, dan sta ik werkelijk versteld. Wie herinnert zich nog het turbulent ideologisch congres in 1979 met de toen nog jonge Guy Verhofstadt, waar de grondslagen werden gelegd van het modern liberalisme, het uitdagende "Migrantencongres" van 1989 in Genk, en dan het oprichtingscongres van de VLD in 1992, gevolgd door congressen die de nieuwe partij inhoud moesten geven. Ik denk aan de statutencongressen, de burgerdemocratie, justitie en veiligheid, sociale zekerheid en recent nog het mobiliteits- en onderwijscongres.
Dit kort overzicht van onze Vlaamse geschiedenis toont de rijkdom van het Vlaams liberalisme aan. Dit werk is lang niet af. En het moet voor ons een uitdaging zijn om in de komende maanden en jaren ons degelijk te bezinnen over de nieuwe inhoud van het liberalisme. Wat kan onze ideologie nog bieden in het licht van de nieuwe uitdagingen in de volgende eeuw? Hoe zal de VLD als partij evolueren? En ja, we moeten de vraag durven stellen of de VLD in haar huidige vorm het jaar 2000 nog zal halen? Erevoorzitters Annemie Neyts en Frans Grootjans stelden zich reeds die levensgrote vraag.
Want de klassieke formaties zullen verplicht zijn om zich te transformeren. Misschien zal ook de VLD meer evolueren naar een echte beweging. En hoe zit het met de voortschrijdende internationalisering?
Mijn toekomstbeeld is optimistisch. Wel moeten wij er goed over nadenken wat een nieuwe invulling van ons liberalisme wel kan zijn. Indien wij in staat zijn om onze ideologie een actuele betekenis te geven, dan hoeven wij voor die toekomst niet te vrezen.
Herman DE CROO, VLD-voorzitter
Michelbeke, 27 april 1997
