1. Burgerlijke stand

• POMA Karel Emiel Hubert
• Geboren te Antwerpen op 14 maart 1920
• Zoon van POMA Carolus, Luitenant bij de Brandweer te Antwerpen, gemeenteraadslid te Wilrijk 1946-1958, burgemeester 1953-1958
• Gehuwd met WALGRAEVE Juliana, z.b.
• Kinderen: Peter (geboren 1950) - licentiaat rechten - vrederechter; Kathleen (geboren 1954) - doctor in de wetenschappen, afdeling biologie - Sectorhoofd Onderwijs HOBU

• Middelbaar: Koninklijk Atheneum Antwerpen, Latijn-Wetenschappen (1938)
• Universitair: Licentiaat in de Wetenschappen, afdeling Scheikunde, Rijksuniversiteit Gent (RUG) (1943)
• Dokter in de Wetenschappen, afdeling Scheikunde, Rijksuniversiteit Gent (RUG) met onderscheiding (1946)
• Bacterioloog, Université Libre de Bruxelles (ULB) met grote onderscheiding (1946)

• In dienst getreden bij de Intercommunale Antwerpse Waterwerken NV in 1945. Deze vrijwillig verlaten als hoofd van de laboratoria, in 1971 om zich volledig aan zijn mandaat van parlementslid te kunnen wijden.
• Deeltijds docent Postuniversitaire cyclus Milieuhygiëne, voor ingenieurs en afgestudeerden gezondheidszorg (geneesheren en verplegend personeel) aan Vrije Universiteit Brussel (VUB) (1979-1990)

• Ridder in de Leopoldsorde (1959)
• Officier in de Leopoldsorde (1971)
• Groot-officier in de Leopoldsorde (1978)
• Groot Kruis in de orde van Leopold II (1986)

• Medewerker aan het sluikblad De Kleine Belg (1940)
• Verantwoordelijk voor de "Nationale Studentengroepering", afdeling Rijksuniversiteit Gent, aangesloten bij het Onafhankelijkheidsfront (OF) (1942-1944)
• Redacteur en uitgever van het illegaal Studentensluikblad Klokke Roeland
• Erkend als Burgelijk Weerstander, Gewapend Weerstander en Weerstander door de Sluikpers
• Voornaamste activiteiten:
  Opstellen illegale bladen
  Verspreiden illegale bladen
  Steun aan weerstanders
  Wapentransport
  Organisatie verzet in universitaire middens

• Hiervoor verkreeg K. Poma:
  Herinneringsmedailles van de oorlog 1940-45 met 2 gekruiste kabels
  Medaille van de Weerstand
  Medaille van de strijder-oorlogsvrijwilliger

6.1. Boeken

• Wat men moet weten over het Belgisch liberalisme (1954), in samenwerking met Frans Janssens
• Knoeien met ons Leefmilieu (1973)
• Energie en Democratie (1976)
• Actie Vrijmetselaren, een politieke benadering van de moderne vrijmetselarij (1996)
• Een visie op de Grote Architect van het Heelal (1999)

6.2 Tijdschriften (voornaamste)

• Vlaamse Elsevier (vanaf de verschijning tot einde publicatie): elke week een bijdrage over leefmilieu

• Het Volksbelang, orgaan van het LVV. Honderden artikels over uiteenlopende onderwerpen

• Nieuw Tijdschrift van de VUB
  - Enkele constitutionele, organisatorische en financiële problemen van het Belgisch en Vlaams leefmilieubeleid, 1991, nr. 1
  - Milieuproblemen in verband met de E.G., 1992, nr. 1
  - De constitutionele ontsporing van de strijd tegen waterverontreiniging, 1994, nr. 3

• Liberalisme, tijdschrift van de liberale familie
  - Het Liberalisme werd in Groot-Brittannië geboren, mei-juli 1997
  - De Franse Revolutie of de les van de Jacobijnen, okt.-dec. 1998
  - De invloed van de vrijmetselaren in de Vlaamse Beweging vanaf 1830 tot het einde van de Tweede Wereldoorlog, mei-juli 1998
  - Waar liberalisme en sociaal-democratie elkaar ontmoeten: de “derde weg” van het sociaal liberalisme, april-mei 1999
  - Hoe politiek versnipperd is België, okt.-dec. 1999

• In diverse dag- en weekbladen, gelegenheidartikels over actuele onderwerpen

7.1. Actuele Voorzitterschappen

• Voorzitter Raad van Bestuur "Vrienden van het Museum voor Hedendaagse Kunst Antwerpen" (MUHKA)
• Voorzitter Raad van Bestuur "Raad van Inspectie en Begeleiding voor niet-confessionele zedenleer" (RIBZ)
• Voorzitter van de Nationale Statutaire Commissie (NSC) van de VLD

• Pro-Lege, gewezen parlementsleden
• Liberaal Vlaams Verbond
• Antwerps Liberaal Verbond
• Stichting Arthur Vanderpoorten
• Volksuniversiteit Maurits Sabbe
• Willemsfonds
• De Vlaamse Gids
• Humanistisch Verbond
• Faculteit Vergelijkende Godsdienstwetenschappen
• W. Peerscentrum
• Liberaal Huis Antwerpen
• Provinciaal Kader Instituut
• Fonds Lucien De Coninck
• Centrum voor Verantwoord Ouderschap

• MUHKA
• Stichting Europa Nostra Belgium
• Israëlisch-Belgische Culturele Vereniging

• Orde van den Prince
• Stichting Vlaams Erfgoed

• Voorzitter Liberaal Vlaams Verbond (LVV) (1968-1970). Onder het voorzitterschap van K. Poma werd de oprichting van een onafhankelijke Vlaamse Liberale Partij (PVV) voorbereid.
• Voorzitter Oudervereniging voor de Moraal (OVM) (1968-1974). Poma nam ontslag toen hij in 1974 Staatssecretaris voor Leefmilieu werd, omdat men als minister geen drukkingsgroep kan voorzitten.
• Lid Raad van Beheer VUB (1977-1981)

8.1. Nationale politiek

Parlementaire mandaten

• 1965-1985: Ononderbroken lid van het Belgisch Parlement gedurende 20 jaar
• 1965-1971: Senator
• 1971-1981: Volksvertegenwoordiger
• 1977-1981: PVV-fractieleider in de Cultuurraad (1977-1980), daarna Vlaamse Raad (1980-1981)
• 1981-1985: Senator

• 1974-1977: Minister-Staatssecretaris voor Leefmilieu in de regering Tindemans I
• dec 1981- dec 1985: Vice-voorzitter van de Vlaamse Executieve (regering) en Gemeenschapsminister van Cultuur

• 1976-1982: Gemeenteraadslid Wilrijk
• 1982 (na fusie tot Groot-Antwerpen) tot 1988: Gemeenteraadslid Antwerpen

9.1. Wetsvoorstellen over Leefmilieu (1966-1973)

K. Poma was het eerste parlementslid dat in het parlement de problemen van het leefmilieu heeft aangebracht, en dit van 1966 tot 1974, jaar waarop hij het eerste regeringslid werd, belast met het leefmilieu. Daarvan getuigen de talrijke wetsvoorstellen, interpellaties en parlementaire vragen die hij hierover ingediend of gehouden heeft. Intussen zijn de materies die in tal van die wetsvoorstellen behandeld werden in een wet of een decreet vertaald. Wij laten hieronder een lijst geworden van de wetsvoorstellen die K. Poma heeft neergelegd. Zij moeten als intentieverklaringen beschouwd worden.

• Gebruik van detergenten (1966)
  Bij de bespreking in de commissie van Volksgezondheid van de Senaat, werd beslist deze materie niet bij wet te regelen. Dit voorstel gaf aanleiding tot besprekingen met de fabrikanten en verdelers van detergenten, die vrijwillig besloten tot een beperking van de niet-afbreekbare detergenten.
• Strijd tegen de verontreiniging van de oppervlaktewateren (1966). Enkele weken nadat K. Poma zijn wetsvoorstel had neergelegd, diende de regering haar ontwerp in, waarin, alhoewel meer gedetailleerd, dezelfde principes vooropgesteld werden. Na een hele communautaire lijdensweg werd die wet in 1971 gestemd, maar nooit uitgevoerd!
• Rattenverdelging (1966)
• Bescherming van de ondergrondse wateren (1968)
  Is later ook in wet vertaald
• Verbieden van storten in de omgeving van waterwinplaatsen van de maatschappijen voor drinkwater (1968)
• Bescherming van de watervoorraden (1969)
• Maatregelen tot bestrijding van de luchtverontreiniging (1970)
  Achteraf geregeld
• Regeling van het internationaal vervoer van gevaarlijke of verontreinigende stoffen (1970)
  Werd 27 jaar later geregeld (zie B.S. van 18 juni 1997: Europees Verdrag betreffende het internationaal vervoer van gevaarlijke goederen over de weg (ADR)
• Verbieden verbrandingsinstallaties die lucht met zwaveldioxide verontreinigen (1971)
• Gebruik wegwerpgoed (1971)
• Leningen aan verminderde interest voor investeringen van collectors en zuiveringsinstallaties (1971)
  Dit principe werd in 1976 ingevoerd
• Algemene maatregelen vrijwaring leefmilieu (1972)
• Bestrijding luchtverontreiniging door motorvoertuigen (1972)
  Werd geregeld
• Oprichten van een nationale dienst voor het vernietigen van het huisvuil (1972)
• Subsidies voor investeringen ter bescherming van het leefmilieu (1972)
• Behoud Groene Zones (1972)
  Dit werd doorgevoerd bij het opstellen van de gewestplannen
• Waterdirectorium (1972)
• Bestrijding lawaai (1972)
  Werd gedeeltelijk doorgevoerd tijdens het staatssecretariaat (1976)
• Opslaan industrieel afval (1972)
• Permanente commissie voor het Leefmilieu (1972)
• Oprichting van Ministerie van Milieubeheer (1973)
• Als gevolg van al deze activiteiten publiceerde K. Poma twee boeken:
  - Knoeien met ons leefmilieu (1973)
  - Energie en democratie (1976)

Hebben betrekking op de vrijzinnige levensopvatting

• Onderwijs zedenleer in scholen landsverdediging (1970)
• Regeling van de lessen in de zedenleer (1970)
  Wegens zijn bezorgdheid voor de lessen niet-confessionele moraal werd K. Poma in 1993 voorgedragen als voorzitter van de Raad van Beheer van de “Raad voor Inspectie en Begeleiding niet-confessionele Zedenleer” (RIBZ) bij decreet ingesteld op 1 december 1993
• Wetsvoorstel over de eedformule, tot wet gestemd op 22 mei 1974
  Het betreft de afschaffing van “Zo helpe mij God” uit de eed, die getuigen bij het gerecht moeten verklaren.
• Beide wetsvoorstellen werden samengevoegd en in de commissie van Justitie geamendeerd tot een sluitend geheel.
• Het wetsvoorstel werd eenparig goedgekeurd in de Kamer op 13 december 1973 en in de Senaat op 22 mei 1974, met algemeenheid van stemmen, min 4 tegenstemmen en 3 onthoudingen. De wet werd in het Staatsblad van 6 juli 1974 gepubliceerd onder de titel “Wet tot wijziging van de eedformule en van de plechtige verklaringen in gerechtelijke en bestuurlijke aangelegenheden”.

10.1. Als staatssecretaris voor Leefmilieu (1974-1977)

• Definitie begrip Leefmilieu
• Inventaris van alle administratie die een deel van het Leefmilieubeleid onder hun bevoegdheid hebben
• Naar aanleiding van de Bayer-Rickmann luchtverontreiniging, voor de eerste maal in België introductie van de immissienormen
• Niet uitvoeren van de Duwvaart Oelegem-Zandvliet
• Besluiten op de geluidshinder veroorzaakt door elektronische muziek
• Besluiten op de geluidshinder veroorzaakt door auto- en motorwedstrijden

• Bossen en Visvangst
• Gemeentelijk gesubsidieerde openbare werken. Afwerken van grote werken, die wegens het niet meer toekennen van subsidies, jaren stil gelegd waren, o.a.:
  - Stadsschouwburg te Antwerpen
  - Cultureel Centrum te Genk

1. Schone Kunsten

Oprichting Filharmonie van Vlaanderen
K. Poma werd geconfronteerd met een “Antwerpse Filharmonie” die jaarlijks een subsidie nodig had om te overleven. Het orkest behaalde geen behoorlijk niveau. Poma reorganiseerde de Antwerpse Filharmonie tot Filharmonie voor Vlaanderen, zorgde voor een consolidatielening van 40 miljoen voor de afbetaling van schulden en gaf aan de Filharmonie de structuur van een VZW, in plaats van een voorgestelde parastatale. In de nieuwe raad van beheer zetelen voortaan managers naast personen uit de muziekwereld. De publieke belangstelling steeg meteen, de eigen inkomsten verhoogden. De Filharmonie werd een vaste klant voor het Festival van Vlaanderen, en werd uitgenodigd voor concerten in het buitenland. Vandaag mag men getuigen dat de Filharmonie voor Vlaanderen een gevestigde culturele waarde is.

Het Ballet van Vlaanderen
Poma voegde aan het Ballet een Musical-afdeling toe. Door de combinatie van deze twee kreeg het Ballet een belangrijke impuls, zodat dankzij deze kunstgreep het bestaan van het Ballet verzekerd werd.

Het Festival van Vlaanderen
Toen Poma cultuur overnam, kreeg het Festival te weinig subsidies om te overleven. Poma schakelde de privé sector als sponsor in. In 1985, toen Poma afscheid nam op het departement van Cultuur, zou Briers, directeur van het Festival verklaren dat zonder de inbreng van de privé-sector, het Festival niet meer zou bestaan, terwijl dankzij die inbreng het Festival, zowel op kwalitatief gebied, als op het gebied van het aantal deelnemenden, ongekende hoogten tegemoet gegaan was. Poma zorgde er eveneens voor dat de inbreng van de sponsors niet agressief was.

Toneel
Poma richt een Raad voor Advies voor Toneel (RAT) op, die controle uitoefent op de kwaliteit van de toneelgezelschappen en via subsidies deze tracht op te trekken.

Viering creatieve kunstenaars
Poma is in 1982 begonnen met jaarlijks de meest creatieve kunstenaars, in alle diciplines, te vieren. Hoogtepunt was de viering in januari 1985 in het Provinciegebouw te Antwerpen, in aanwezigheid van de Koning en de Koningin. Meer dan 180 kunstenaars werden hetzij aan de Koning, hetzij aan de Koningin voorgesteld.

Film
Poma gaf aan het filmbeleid in Vlaanderen een nieuwe stimulans. Tal van commerciële films werden gemaakt. Hoogtepunt was de voorstelling te Brussel van de “Leeuw van Vlaanderen”, naar een scenario van Hugo Claus, in aanwezigheid van de Koning en de Koningin.

Plastische kunstenaars
Promotie van levende kunstenaars in binnen- en buitenland. Tentoonstelling over “Rubens en zijn tijd” in Japan en over “Ensor” (tevens ook te Antwerpen met 135.000 bezoekers). Aankoop van kunstwerken o.a. van Rik Poot (Museum Schone Kunsten Antwerpen, Grard (Cultureel Centrum Hasselt).

Museumbeleid
- Oprichting van een “Museum voor Hedendaagse Kunst in Antwerpen” (MUHKA), het enig museum voor hedendaagse kunst in België (niet te verwarren met moderne kunst)
- Het Provinciaal Museum voor Moderne Kunst te Oostende beschikte over een belangrijke collectie maar geen museumgebouw! Poma subsidieerde voor 90 miljoen (60%) bouw van dit museum
- Steun en oprichting kleinere musea: het Jenever Museum te Hasselt, het Visserij Museum te Oostduinkerke

2. Cultureel Patrimonium

Bescherming van kunstwerken Poma nam het initiatief om “Het Lam Gods” te Gent te laten beschermen tegen diefstal en beschadiging. De privé-sector werd hiervoor ingeschakeld. De bescherming van “Het Lam Gods” werkt als een stimulerend voorbeeld zodat thans honderden kunstwerken in Vlaanderen beschermd zijn, dankzij privé-inbreng.

Bourla Schouwburg te Antwerpen Poma liet de plannen voor de restauratie ontwerpen. Wanneer, ter gelegenheid van Antwerpen '93, culturele hoofdstad van Europa, beslist wordt de Bourla te restaureren, liggen de plannen ter beschikking.

Restauratie van geklasseerde gebouwen - Het Internationaal Cultureel Centrum (ICC), het voormalig Koninklijk Paleis te Antwerpen
- Restauratie van talrijke geklasseerde gebouwen van de KUL, o.a. de Begijnhofkerk
- Steun (voor 60%) bij de restauratie van de kathedraal te Antwerpen

3. Mediabeleid

- De erkenning van de vrije of niet-openbare radio's in Vlaanderen - De oprichting van een Mediaraad. Naar de oprichting werd sinds jaren uitgekeken. Grote moeilijkheden deden zich bij de samenstelling voor. Poma wist die diplomatisch op te lossen
- De oprichting van een commercieel TV zendstation. Poma heeft een decreet voorbereid dat de oprichting voorziet. In het decreet worden o.a. de belangen van de geschreven pers gewaarborgd. Het decreet werd niet gestemd, omdat de regering 3 maanden voor het einde van de legislatuur, wegens het Heizel-drama, ontslag nam. De opvolger van Poma, P. Dewael heeft het ontwerp van Poma hernomen.
- Betaaltelevisie. Poma liet de betaaltelevisie op de kabel komen.

4. Culturele Centra

- Oprichting van het Cultureel Centrum De Singel te Antwerpen. De Rode en Blauwe zaal behoorden tot het Muziekconservatorium, maar werden maar voor 5% gebruikt. Aangezien het conservatorium zelf deze niet wilde exploiteren, heeft Poma beslist hiervoor een cultureel centrum op te richten
- De verbouwing van het Cultureel Centrum Ancienne Belgique te Brussel
- De oprichting van verschillende kleine, culturele centra o.a. rond Brussel (Wemmel, Overijse)

5. Archieven van de Privaatrechtelijke archief- en documentatiecentra

Toen Poma aan het bewind kwam werden sedert jaren slechts 2 archieven erkend en gesubsidieerd, die van de katholieke en de socialistische beweging, nl. KADOC en AMSAB Poma erkende twee andere archieven: van de liberale en de Vlaamsnationale beweging, nl. het Liberaal Archief en ADVN.

6. Redding Zoo Antwerpen

De Antwerpse Zoo was een “bedrijf in moeilijkheden”, dat op basis van economische criteria in aanmerking kwam voor een sluiting. Poma wist de Zoo te redden door een grondige reorganisatie van het beleid en het laten stemmen van een decreet dat jaarlijks een dotatie voorzag.

7. Sport

Onder Poma werd voor het eerst samengewerkt met het Belgisch Olympisch en Interfederaal Comité (BOIC). Poma voorzag materiële hulp aan atleten, voerde ook een sociaal beleid en had belangstelling voor veteranen en gehandicapten. (Bij de O.S. te Los Angeles in 1984 namen gehandicapten voor het eerst deel).

8. Beroepsopleiding

Poma nam de beslissing voor een nieuw gebouw voor de Middenstandsopleiding te Asse. Onder zijn beleid werd de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling (VDAB) opgericht.

9. Permanente opvoeding

Rondreizende tentoonstelling “Culturen als buren” teneinde vreemde culturen beter te begrijpen. Erkenning van drie nieuwe socio-culturele koepels: een katholieke, een vrijzinnige en een Vlaams-nationale

10. Jeugd

Reorganisatie van de Jeugdraad

(top)