W. Prevenier. Vijfentwintig jaar Vlaamse liberalen (5)
Plooien voor de tijdsgeest?
Ging het in dit verhaal van 25jaar Vlaamse liberalen in essentie om het involgen van modetrends, om het (her)opnemen van liberale draden, of was men eigenlijk op de tijd voorop?
Onmiskenbaar dobberden PVV en VLD, zoals alle andere partijen, in een aantal situaties fataal op de golven van de globale maatschappelijke ontwikkelingen. De ethische resoluties in Blankenberge in 1972 waren ongetwijfeld kinderen van de Golden Sixties. Frans Grootjans opperde dat in die permissive society 'het uur van het liberalisme geslagen was', zelfs, voor de duur van een enkele lente, in het communistische Praag. Het is geen toeval dat de roep om privatiseringen viel op een PVV-congres van 1985, in de climax van de yuppie-successtory. Het is een merkwaardig synchronisme dat amper één maand na de zwarte 24 november-verkiezingsdag in 1991 (toen Vlaams Blok en Rossem met al de winst gingen lopen die de PVV had kunnen halen), Verhofstadt zijn plan tot hertekening van het politieke landschap voorstelde.
Het is niet telkens zo geweest, en vaak was men juist niet in diapason met het omringend tijdsgewricht. In 1977 had Grootjans te vroeg gelijk met zijn centrum-idee. Zijn vertrouwen in de 'intelligente kiezer' werd dan ook beschaamd in de verkiezingen van 1977. Verhofstadt was avant-garde met zijn manifest in januari 1991, en kreeg nog geen gelijk van de kiezer in november van dat jaar. 'De staat tegen de burger' van Grootjans in de jaren '70 en de privatiseringsvisie van Herman De Croo op de verkeersproblemen in de jaren '80 leverden toen nog geen applaus op, wel in 1997. 'De overheid dichter bij de burger': Verhofstadt was er te vroeg mee in 1992. Maar in 1997 maakt hij deze nieuwe politieke cultuur waar in zijn Ruanda-commissie, zoals liberaal Verwilghen het doet in zijn parlementaire commissie. De schijnbaar te vroege statements (want ideologen zijn altijd ongeduldig) in de jaren '70 en '80 waren alvast geen 'plooien voor de tijdsgeest'. Ze waren eerder 'plooien van de tijdsgeest'. Maar dat kan je pas achteraf bewijzen.
