RECENT VERSCHENEN: Autobiographie d'un siècle van Nicole Verschoore

Wegdromen met de auteur en haar erudiete vriend van het Zwin naar Brazilië en China, mijmeren over het verleden en terugblikken op de voorbije eeuw, een lucide kijk op de wereld die ons omringt.

Dat is de jongste roman, Autobiographie d'un siècle, van Nicole Verschoore.

"Le vécu aide à supporter l'absence d'espoir"
"Philippe m'apportait ce qui manquait à notre siècle, la conscience de notre identité historique"
"Un dicton latin dit que tout mérite passe et que la célébrité est vaine si elle n'a rien de léger"

Zie ook www.nicoleverschoore.be

GUY SCHRANS. Vrijmetselaars te Gent in de XVIIIde eeuw.

In de tweede helft van de 18de eeuw was Gent met ca. 51.000 inwoners de vijfde belangrijkste stad van de Habsburgse monarchie (na Wenen, Milaan, Praag en Brussel). De stad kende een bloeiend sociaal leven, waarbinnen ook de eerste vrijmetselaarsloges ontstonden: La Discrète Impériale et Royale (opgericht in 1762), La Candeur (1763) en La Bienfaisante (1765).

Geïntrigeerd door deze eerste loges en hun leden, deed professor Guy Schrans jarenlang onderzoek, waarbij hij vooral de personen achter de namen wilde achterhalen. Het resultaat was verbazingwekkend en leidde in 1997 tot de uitgave van een meer dan 800 pagina's tellend biografisch repertorium waarin de ruim 200 Gentse vrijmetselaars uit de late 18de eeuw in hun brede maatschappelijke en culturele context worden gesitueerd.

Het onderwerp liet Guy Schrans evenwel niet los en hij zette zijn onderzoekswerk voort. Hij verzamelde heel wat nieuwe gegevens en 'ontdekte' daarbij een dertigtal bijkomende Gentse 18de-eeuwse vrijmetselaars. Ook over de reeds behandelde personen vond hij nog veel nieuwe informatie.

Deze publicatie bevat in de eerste plaats een diepgaande studie over de vroege Gentse vrijmetselarij en haar leden, maar biedt nog heel wat meer. Voor wie geïnteresseerd is in de Gentse geschiedenis van de late 18de eeuw is het een absolute must: er wordt uitgebreid ingegaan op de sociaal-politieke, institutionele, economische en culturele aspecten van een tijdperk dat gekenmerkt wordt door heel wat veranderingen zoals de industriële revolutie, de Verlichting, de Brabantse Omwenteling en de Franse Revolutie. Belangrijk is ook de indrukwekkende bibliografie die meer dan 1.600 titels telt (een uitbreiding van 600 titels tegenover de eerste druk), alsook het gedetailleerde personenregister en zaak- en plaatsnamenregister. De auteur weet daarenboven zijn boek uit-stekend te verlevendigen met de 'petite histoire'.

Al deze informatie werd verwerkt in een aanzienlijk aangevulde en bijgewerkte heruitgave van Vrijmetselaars te Gent in de XVIIIde eeuw, dat reeds lang uitverkocht was. Dit boek is een fresco van de Gentse stadsgeschiedenis. De eerste druk werd omschreven als een 'must'. Deze aangevulde druk is dit zeker.

Klik hier voor het eerste hoofdstuk uit Vrijmetselaars te Gent in de XVIIIde eeuw.
Klik hier voor de biografie van baron Ange Joseph de Zinzerling.
Klik hier voor de biografie van Jean-Charles Deltombe.

Het boek werd voorgesteld op 9 december in het Liberaal Archief. U vindt hier de toespraken van Prof. dr. Walter Prevenier, Guy Schrans' nieuwe versie van zijn opus magnum over de Gentse Vrijmetselaars in de 18de eeuw en van Guy Schrans.

DIRK VERHOFSTADT (red). John Stuart Mill. 150 jaar Over Vrijheid.

150 jaar geleden schreef John Stuart Mill zijn bekende Over vrijheid. Naar aanleiding van deze verjaardag schreven twaalf auteurs uit België en Nederland een bijdrage over thema's waar Mill een uitgesproken mening over had en die ook vandaag nog relevant zijn. De auteurs hebben het over de houding van Mill tegenover de vrije meningsuiting, het utilitarisme, het liberalisme, het socialisme, het individualisme, het feminisme, het populisme, het geloof, de slavernij, het onderwijs, het vrije marktdenken en het belang van Over vrijheid.

Toen John Stuart Mill Over vrijheid schreef, beschikte slechts een kleine elite over de middelen en kennis om eigen keuzes te maken. Hij groeide op in een tijd waarin de meerderheid van de bevolking onvrij was door armoede, onwetendheid en feitelijke slavernij, zoals dat het geval was voor vrouwen. Hij klaagde die onrechtvaardigheden aan en legde met zijn geschriften de filosofische onderbouw waarop de Verlichtingsidealen verder konden bloeien. Die idealen staan opnieuw onder druk. De strijd voor meer vrijheid blijft daardoor actueel.

Met bijdragen van Christophe Andrades, Paul Cliteur, Meindert Fennema, Cor Hermans, Leon Heuts, Patrick Loobuyck, Dick Pels, Koen Schoors, Naema Tahir, Peter Venmans, Dirk Verhofstadt en Rob Wijnberg. Dirk Verhofstadt schreef de inleiding en zorgde voor de redactie.

Dirk Verhofstadt (red.), John Stuart Mill, 150 jaar over vrijheid, Houtekiet/Atlas, Antwerpen/Amsterdam, 2009. Het boek telt 240 p. en kost € 20 (+ € 3 verz. voor België/internationaal tarief voor het buitenland).

JEFFREY TYSSENS. In vrijheid verbonden. Studies over Belgische vrijmetselaars en hun maatschappijproject in de 19de eeuw.

Uit het voorwoord: Het maçonniek historisch onderzoek kent sedert enkele jaren een nieuwe dynamiek. Men kan dit in meerdere landen vaststellen en recent is ook het aantal internationale colloquia over vrijmetselaarsgeschiedenis opvallend sterk toegenomen. België is in dit register niet achtergebleven. Door de activiteiten in het kader van de Leerstoel Pierre-Théodore Verhaegen en meer nog door de stichting van de Interdisciplinaire Onderzoeksgroep Vrijmetselarij aan de VUB heeft de geschiedschrijving over de Belgische maçonnerie een institutionele verankering verworven die haar de continuïteit kan geven die voordien zo schromelijk ontbrak. Bovendien werden ook intense samenwerkingsverbanden uitgebouwd met onderzoekscentra in het buitenland. De hier gepubliceerde studies - die uiteenlopende aspecten van het brede emancipatieve project dat de Belgische vrijmetselaars vorm hebben trachten te geven doorheen de 19e eeuw - geven een staalkaart van enkele onderzoeksactiviteiten die we in dat kader mochten ontwikkelen.

ALICE BUYSSE - "EEN LEVEN VOL ENGAGEMENT"

Na de magistrale biografie over Cyriel Buysse van de hand van Joris Van Parys (Het leven, niets dan het leven. Cyriel Buysse & zijn tijd, 2008, uitgegeven door Houtekiet) wil de heemkundige kring van Nevele ook Alice Buysse, de zus van Cyriel, even voor het voetlicht brengen. Geboren in 1868 te Nevele maakte zij van kindsbeen af kennis met het brede maatschappelijk engagement dat haar hele familie kenmerkte. Na studies aan het Gentse Institut de Kerchove - ze woonde in bij haar tante Virginie Loveling - huwde ze met Edmond De Keyser en verhuisde naar Zaffelare. In 1901 overleed haar vader echter en daar geen van haar broers geïnteresseerd was in het voortzetten van het familiebedrijf nam Alice de leiding op zich, een zeldzaamheid in die periode. Ze zou de cichoreifabriek Buysse-Loveling uiteindelijk gedurende meer dan zestig jaar leiden.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog sloot ze zich zonder aarzelen aan bij de noodhulpcomités uit de regio Gent-Deinze. Door haar ervaring als bedrijfsleider en haar aangeboren verantwoordelijkheidszin kwam ze in de bestuursorganen van deze organisaties terecht. Haar engagement maakte indruk op de Gentse liberale voormannen, maar nog meer op de Gentse bevolking. Na 1918 wenkte dan ook de politiek. Ze liet zich meevoeren door de opkomende vrouwenbeweging en stond in 1921 mee aan de wieg van de Nationale Federatie van Liberale Vrouwen. Op verzoek van oud-burgemeester Emile Braun nam ze deel aan de gemeenteraadsverkiezingen van 1926 en werd met een overtuigend aantal voorkeurstemmen verkozen. De verkiezingen van 1932 en 1938 bevestigden haar populariteit.

Naast haar politieke en sociale activiteiten was Alice Buysse ook nauw betrokken bij initiatieven rond dierenbescherming. In 1897 was ze medeoprichtster van de Gentse Maatschappij voor Dierenbescherming waarvan ze tot 1963 voorzitster zou blijven. Een van haar meest tastbare verwezenlijkingen op dat vlak was de inrichting van het dierenasiel in het Citadelpark, dat in 1956 zijn deuren opende.

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog trok ze zich terug op haar buitengoed in Drongen. Gezien haar leeftijd nam ze in 1945 afscheid van de politiek en een grote huldiging sloot in 1946 haar publieke leven af. Ze overleed te Gent op 25 januari 1963 op de leeftijd van vijfennegentig jaar en werd na een burgerlijke plechtigheid bijgezet in de familiekelder op het Campo Santo in Sint-Amandsberg.

De heemkundige kring van Nevele publiceerde een rijk geïllustreerd themanummer in haar tijdschriftreeks 'Het Land van Nevele'. Ondervoorzitter Stefaan De Groote werkte voor deze publicatie samen met Bart D'hondt, wetenschappelijk medewerker van het Liberaal Archief waar een uniek fotoarchief van de familie Buysse wordt bewaard. De Gentse schrijfster Nicole Verschoore, een afstammeling van de familie Buysse die Alice persoonlijk heeft gekend, schreef het voorwoord.

Stefaan De Groote en Bart D’hondt, Alice Buysse. Een leven vol engagement, Het Land van Nevele, Nevele, 2009, 74 p., € 8.

diploma (1903) aan uitgereikt Oswald De Schamphelaere > 1280 x 1024 >1024 x 768

vlag (1923) van de Vrijheidszusters te Antwerpen >1280 x 1024 >1024 x 768

vlag (1899) van de Liberale Transportarbeiders Antwerpen >1280 x 1024 >1024 x 768

diploma (1926) uitgereikt aan Laurentkring Geluk in 't Werk >1280 x 1024 >1024 x 768

diploma (1901) uitgereikt aan Oswald De Schamphelaere >1280 x 1024 >1024 x 768

Rabot’s Liberale Voorwacht, Afd. Voetbal Alliance >1280 x 1024 >1024 x 768

Op 14 juni 1846 kwamen op initiatief van de Brusselse Société de l’Alliance libérale 384 liberalen uit het ganse land bijeen voor een congres in de Gotische Zaal van het Brusselse stadhuis. Op dit eerste partijcongres uit de Belgische geschiedenis werd de Liberale Partij opgericht, meteen de eerste nationale politieke formatie in dit land. Naar aanleiding van de 160ste verjaardag van dit feit zetten we hier op een rij wat u op deze website over de geschiedenis van de Liberale Partij kunt vinden.

U kunt de volledige lijst van de 384 afgevaardigden op het stichtingscongres online raadplegen, met opgave van beroep en woonplaats evenals de op het congres goedgekeurde resoluties en het programma. We zijn ook begonnen met de volledige teksten van de resoluties van alle partijcongressen vanaf 1846 op de website te plaatsen.

Na het Liberaal Congres van 1846 werd de Association Libérale opgericht, als opvolger van de Société de l’Alliance Libérale. Nadat de progressist Paul Janson in 1881 het voorzitterschap van de Association had overgenomen, stichtten de doctrinaire liberalen in 1884 de Ligue Libérale. Het Liberaal Archief bewaart elf verslagboeken die een nagenoeg volledig relaas van de geschiedenis van de belangrijkste liberale partijafdeling uit de negentiende eeuw bevatten en, weliswaar met onderbrekingen, de periode tussen 1846 en 1921 bestrijken. U kan de inventaris van het archief online raadplegen.

De verslagboeken van het partijbureau van de Liberale Partij van 1927 tot 1974 werden eveneens geïnventariseerd. De inventaris geeft niet alleen een overzicht van de stukken. Een thematische index laat toe om na te gaan welke onderwerpen op welke vergadering aan bod kwamen.

Op deze website vindt u ook een Beknopte geschiedenis van de Liberale Partij vanaf de voorgeschiedenis in 1780 tot 1988 van prof. Marcel Bots. Dit boek werd aangevuld door prof. dr. Walter Prevenier voor de meest recente periode (1988-2006). Ook de tekst van de brochure Vijfentwintig jaar Vlaamse liberalen van prof. Walter Prevenier uit 1997 is terug te vinden op onze website. De brochure bevat een overzicht van de regeringen en van de Vlaams-liberale regeringsdeelname vanaf 1972 (geactualiseerd tot april 2004).

In de Blauwe Wie is Wie vindt u informatie over prominenten uit de brede, liberale beweging vanaf 1830 tot op heden: deze lijst wordt regelmatig geactualiseerd en omvat nu gegevens over ruim 3.000 politici, journalisten, publicisten, letterkundigen en academici, waarover biografische gegevens werden gepubliceerd.

Voor een beknopte bibliografie over de geschiedenis van het liberalisme in België kunt u terecht in de afdeling Vraagbaak van deze site.

Het Liberaal Archief publiceerde registers van de belangrijkste liberale Franstalige periodieken in ons land, met name Revue Nationale de Belgique, La Flandre Libérale, Revue Trimestrielle, Revue de Belgique en Le Flambeau, die samen de periode van 1839 tot 1976 omvatten. U kunt zoeken op thema en auteur.