De Blauwe Doos: Gent vier eeuwen in bloei

Van 22 april tot en met 1 mei 2016 pakt Gent opnieuw uit met de Internationale Floraliën, een fleurige vijfjaarlijkse tentoonstelling die de Belgische sierteelt op de kaart zet en al meer dan anderhalve eeuw wereldfaam geniet. Dit jaar is de formule helemaal nieuw, met exposities op diverse historische sites in de stad, waaronder de Blauwe Zaal van het Liberaal Archief waar de historische tentoonstelling Gent, vier eeuwen in bloei te zien is, met een selectie uit de waardevolle bibliotheek van de Koninklijke Maatschappij voor Landbouw en Plantkunde (KMLP), organisator van de Gentse Floraliën.

De KMLP is een bij uitstek burgerlijke vereniging van gepassioneerde floristen, met zowel beroepskwekers als amateurs. De centrale rol in het bestuur was doorheen de geschiedenis weggelegd voor tal van vooral liberale kopstukken, wat in een blauwe stad als Gent niet verwonderlijk mag heten. De link tussen het Gentse liberalisme en de Gentse Floraliën gaat terug tot de eerste decennia van de 19de eeuw.

In 1808 ontmoeten enkele bloemenliefhebbers en professionele hoveniers elkaar in de Jardin de Frascati, een herberg in het Gentse gehucht Ekkergem. De aanwezigen delen dezelfde passie en richten de Maatschappij voor Hofbouw- en Kruidtuinkunde op, een vereniging waarin de liefde voor de sierteelt hand in hand gaat met de promotie van de Gentse tuinbouw. In 1809 wordt voor het eerst tentoongesteld, in de Frascati. Het succes is overdonderend.

De Gentse liberale burgemeester Joseph Van Crombrugghe volgt in 1832 Charles Van Hulthem op als voorzitter. Hij gaat op zoek naar een permanente tentoonstellingsruimte, want tot dan werd er om de haverklap verhuisd. Een naamloze vennootschap, de Société d'Horticulture et de Botanique de Gand, brengt de nodige financiële middelen samen voor de bouw van het Casino aan de Coupure. Nog enkele verhuizen zullen volgen: in 1913 naar het speciaal voor de wereldtentoonstelling gebouwde feestpaleis in het Citadelpark (het huidige SMAK) en in 1990 naar Flanders Expo te Sint-Denijs-Westrem.

Andere belangrijke figuren in de organisatie van de Floraliën zijn de stichter van de Gentse Liberale Associatie en minister van Openbare Werken Hippolyte Rolin, de topmagistraat Alexis Callier en interbellumburgemeester Alfred Vanderstegen. Maar meest bekend is ongetwijfeld de familie de Kerchove de Denterghem, die gedurende anderhalve eeuw de ziel van de KMLP is. De liberale burgemeester Charles de Kerchove wordt eerst erevoorzitter (vanaf 1859) en treedt op als mecenas, om pas in 1875 daadwerkelijk het voorzitterschap op zich te nemen. Hij heeft het naar eigen zeggen te druk met zijn ambt als burgemeester én met de bouw van zijn winterserres op een boogscheut van het Casino. Verder werkt hij aan de transformatie van het domein van het kasteel van Beervelde tot een 25ha grote Engelse tuin. De Kerchove lanceert ook een eerste groenplan voor Gent, dat onder meer leidt tot de aanleg van het Citadelpark en de aanplanting van meer dan drieduizend bomen binnen de stadsgrenzen. Hij krijgt in 1898 aan de rand van 'zijn' Citadelpark een standbeeld waarvan de opsmuk duidelijk verwijst naar zijn grote liefde voor bloemen en planten.

Zijn zoon Oswald - een internationaal erkende autoriteit op het vlak van de studie van palmen en orchideeën - engageert zich ten volle voor de Floraliën (een term die trouwens door hem is gelanceerd). Hij wordt de meest iconische voorzitter uit de geschiedenis van de KMLP. De internationale uitstraling en het wetenschappelijk prestige van de Floraliën bereiken onder zijn bestuur een ongezien niveau. Zijn standbeeld prijkt sinds 1974 in de mooie Rozentuin van het Citadelpark en zal dit jaar dus deel uitmaken van een van de Floraliënsites. Het is een terechte hommage aan de man die de Floraliën groot maakte.

Na Oswald volgen nog André (1925-1945), Jacques (1959-1977) en André de Kerchove de Denterghem (1977-2011) die de fakkel doorgeeft aan huidig voorzitter Michel Vermaerke. Dit betekent niet dat de familie een punt heeft gezet achter haar botanische activiteiten, want op het familiedomein te Beervelde organiseert graaf Renaud de Kerchove nog steeds tweemaal per jaar de populaire tuindagen.

top
top