EMILIE PECHER-SPETH (1891-1945)

Emilie Speth werd geboren te Antwerpen op 30 december 1891. Haar vader Frederic was een van de belangrijkste reders in het vooroorlogse Antwerpen. Over haar jeugd is weinig bekend. Ze groeide op in het landhuis van de familie in Kapellen, waar ze in oktober 1912 huwde met Edouard Pecher (1885 – 1926), telg uit een vooraanstaande Antwerpse liberale familie. Haar man, die net voor zijn huwelijk tot volksvertegenwoordiger was verkozen, zou in de daaropvolgende veertien jaar een onwaarschijnlijk goed gevulde politieke loopbaan uitbouwen: voorzitter van de Verenigde Liberalen van Antwerpen, nationaal voorzitter van de Liberale Partij van 1924 tot 1926, eerste voorzitter van de Nationale Bond der Vrije Mutualiteitsfederaties van België, en minister van Koloniën van november 1926 tot nauwelijks een maand later, toen hij totaal onverwachts overleed aan de gevolgen van een longvliesontsteking en Emilie op 35-jarige leeftijd weduwe werd.

Emilie Speth

Ook Emilie engageerde zich volop in de liberale beweging, maar trad pas na de dood van haar man echt op de voorgrond. Ze maakte kennis met de eerste generatie politiek actieve liberale vrouwen zoals Marthe Boël, Jane Brigode, Hélène Goblet d’Alviella, Georgette Ciselet en Alice Buysse, die in 1923 de Nationale Federatie van Liberale Vrouwen (NFLV) hadden opgericht. Emilie sloot zich aan bij de eerste bestuursploeg en werd ondervoorzitster.

In 1928 werd binnen de NFLV het Secrétariat des Oeuvres Sociales opgericht, een liefdadigheidsorganisatie die onder haar begeesterende leiding stond. Emilie organiseerde studiecommissies rond de moederschapsverzekering, de hulp aan alleenstaande moeders, de werkmanslonen en de opleidingen huishoudkunde. In 1937 werd het Sécretariat omgevormd tot de autonome Groupement social féminin libéral, het latere Solidarité of Solidariteit.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog slaagde Emilie Speth erin om, ondanks het gebrek aan middelen, met Solidariteit nieuwe initiatieven te lanceren, zoals de oprichting in 1942 van de ‘Home Solidarité’, een opvangtehuis voor zwakzinnige kinderen in Antwerpen. In 1947, intussen verhuisd naar Kapellen, werd deze instelling omgevormd tot de ‘Home Philippe Speth’, genoemd naar haar in de oorlog gesneuvelde neef. Deze vzw is trouwens nog steeds actief en staat in voor de opvang van probleemjongeren.

Home Philippe Speth in Kapellen

In 1936 werd Emilie Speth voorzitter van de NFLV, waardoor ze ook een zitje kreeg in het bestuur van de Liberale Partij. Ze maakte van deze functie handig gebruik om – tegen de wens van veel mannelijke politici in – haar twee naaste medewerksters Jane Brigode en Georgette Ciselet op topfuncties binnen de partij te laten benoemen. Dit betekende de definitieve doorbraak van de vrouwen in de liberale partijstructuren, een verwezenlijking waarbij Emilie Speth een cruciale rol heeft gespeeld.

Vermeldenswaard is ten slotte ook haar rol op het vlak van het onderwijs. In 1921 richtte ze te Antwerpen de eerste School voor Maatschappelijk Dienstbetoon in België op. De school werd gefinancierd met private middelen, onder meer afkomstig uit het familiefortuin van de families Speth en Pecher. In 1947 startte de stad Antwerpen echter met een eigen school voor maatschappelijke assistenten, en twee jaar later sloot de school van Emilie definitief de deuren. Dat laatste zou ze evenwel niet meer zelf meemaken. Ze overleed op 5 maart 1945, nauwelijks 53 jaar oud, te Brussel waar ze reeds enige tijd op de Louisalaan woonde. Enkele dagen later werd ze in alle stilte begraven op het Schoonselhof in Antwerpen.

top