DE KONINGIN ONTBLOOT ?

In ons land mag men de kroon niet ontbloten, d.w.z. dat wie een gesprek heeft met de koning (of koningin), discreet moet blijven over de inhoud van die babbel, vooral als het over een politiek gevoelig onderwerp gaat. Vroeger waren de zeden op dat gebied blijkbaar wat soepeler. Dat leert een verhaal uit 1910.

Toen koning Albert I bij de heropening van het parlement op dinsdag 8 november 1910 zijn troonrede wou houden, riepen de socialistische parlementsleden “Vive le suffrage universel” en gooiden ze briefjes in het halfrond met dezelfde boodschap. Hun leider, Emile Vandervelde, verklaarde dat de actie niet tegen de koning, maar tegen de regering gericht was. Het socialistische blad Le Peuple meldde in zijn verslag, uit “alleszins zekere bron”, dat de koningin toch niet zo geschrokken was van die manifestatie. Daarop maakte het liberale Kamerlid Emile Braun, burgemeester van Gent, in een lezersbrief bekend dat hij die goede bron was.

“Ik ben de liberale volksvertegenwoordiger die aldus aangehaald wordt. Ik houd eraan, rechtvaardig en rechtzinnig, het verhaal te doen van de samenspraak die ik de eer had te voeren met Hare Majesteit de Koningin na de zitting van dinsdag.”

“Ik verwachtte mij vanwege Hare Majesteit aan woorden van spijt, die trouwens wel gewettigd zouden geweest zijn. Verre van daar, Hare Majesteit zegde, als antwoord op een vraag die ik haar stelde, of zij niet aangedaan geweest was door wat zij zo-even gehoord had:
– Wel neen, helemaal niet. Mocht men zich aan die gebeurtenissen niet verwachten?
– En prins Karel, is hij niet verschrikt geweest?
– Evenmin, hij heeft zich met de vliegende papiertjes vermaakt.
– En prins Leopold?
– Hij heeft mij gevraagd wat die kreten betekenden. Ik heb hem gezegd: “Die mensen vragen iets en het is zeer natuurlijk dat, als men iets vragen wil, men roept om het te bekomen, zoals uw broer en gij soms doen”. Het kind vroeg mij toen: “En de heer die over papa spreekt?” Dat is hun voorman, een belangrijk man, een groot spreker. Na die woorden liep de samenspraak ten einde.”

De Nieuwe Gazet 14 november 1910.


Onderstaande foto's van Emile Braun (1849-1927) en zijn echtgenote Maria Carolina Boterdaele (Fotocollectie van het Liberaal Archief). Braun was burgemeester van Gent van 1895-1908 en van 1911-1921. Van 1900 tot 1925 was hij liberaal volksvertegenwoordiger.

De foto links werd door Braun opgedragen aan zijn vriend Alfred Vanderstegen (1869-1959). Vanderstegen was net als Braun ingenieur en volgde hem op als burgemeester van Gent in 1921 (tot 1946).

Klik hier voor de biografie van Emile Braun.
Emile Braun
Emile Braun met echtgenote