Bekijk de voorgaande nummers van Het Kramersplein en de nieuwsflash.

Voorwoord

Deze nieuwsbrief is een terugblik op de drie activiteiten van begin december. In het Liberaal Archief werd het boek Van Andriesschool tot Zondernaamstraat van wetenschappelijk medewerker Bart D'hondt voorgesteld. Tegelijk was dit de opening van de gelijknamige tentoonstelling die tot eind februari te zien is in onze Blauwe Zaal. Eerder die week stelden we in Brussel het boek De avonden in de Rue Saint-Lazare van Gustave de Molinari voor. En samen met ALDE, de liberale fractie in het Europees parlement, organiseerde het Liberaal Archief in Brussel een colloquium over de relatie tussen oorlog en vrijhandel. We wensen u van harte een geslaagd 2015 en hopen u volgend jaar even talrijk te mogen begroeten op onze activiteiten.

Wilt u deze nieuwsbrief niet meer ontvangen? Uitschrijven kan door een blanco mail te sturen naar nieuwsbrief-unsubscribe@liberaalarchief.be.

top

Van Andriesschool tot Zondernaamstraat

Het fraaie standbeeld van Hippolyte Metdepenningen aan het oude Gentse Justitiepaleis is bij de meeste Gentenaars goed gekend. Maar wie weet nog dat deze notoire orangist en vrijmetselaar ook een belangrijk liberaal politicus was? En wie kent nog de 11 andere "liberale standbeelden" in de Arteveldestad? Of wie weet nog dat de liberale burgemeesters in Gent van 1830 tot na de Tweede Wereldoorlog elkaar opvolgden? Tegelijk bouwde de brede liberale beweging een verenigingsleven uit in de Gentse wijken en in de buurgemeenten die later met Gent zouden fuseren. Hiervan zijn nog heel wat sporen terug te vinden, sommige vanzelfsprekend, andere dan weer verrassend.

Bart Dhondt spreekt aanwezigen toe in de Blauwe Zaal toe

Bart D'hondt, wetenschappelijk medewerker bij het Liberaal Archief en een geboren en getogen Gentenaar, schreef met Van Andriesschool tot Zondernaamstraat een bijzonder lijvig boek over de verankering van het liberalisme in Gent. In 200 lemma's geeft hij een overzicht van de voornaamste figuren, gebouwen, standbeelden en restanten als getuigen van 150 jaar liberaal leven te Gent. Overigens is het gebouw waarin het Liberaal Archief huist ook zelf zo'n getuige. Het is een oude stadsschool, een van de vele die onderwijsschepen Gustave Callier halfweg de negentiende eeuw liet bouwen om het stedelijk onderwijs - dat de liberalen na aan het hart lag - te promoten.

Het boek Van Andriesschool tot Zondernaamstraat is op donderdag 4 december 2014 voorgesteld in de Blauwe Zaal van het Liberaal Archief door prof. em. dr. Walter Prevenier en door auteur Bart D'hondt zelf. Eerste Schepen van Gent Mathias De Clercq kreeg het eerste exemplaar en loofde het monnikenwerk van Bart D'hondt die overal in de stad op zoek ging en alle sporen nauwgezet noteerde, beschreef en fotografeerde. Maar in het boek zijn ook veel historische illustraties te zien, geput uit de rijke collectie van het Liberaal Archief.

Klik hier voor de toespraak van voorzitter Jan Kerremans
Klik hier voor de toespraak van prof. em. dr. Walter Prevenier
Klik hier voor de toespraak van auteur Bart D'hondt

Samen met de boekvoorstelling opende in de Blauwe Zaal van het Liberaal archief de gelijknamige tentoonstelling met markante Gentse stukken uit de collectie. Hiermee toont het Liberaal Archief een staalkaart van wat er allemaal bewaard wordt: archief, foto's, affiches, kranten, tijdschriften, huldeboeken, menu's, porseleinkaarten, borstbeelden, schilderijen, diploma's, Ö Tegelijk hoopt het archief met deze tentoonstelling ook andere mogelijke schenkers te inspireren en te overtuigen om hun archief af te staan. Een verzameling is immers nooit volledig, en ongetwijfeld is er nog veel materiaal over de Gentse liberalen te vinden dat nog niet in de collectie is opgenomen.

De tentoonstelling is tot en met vrijdag 27 februari 2015 te bezoeken in het Liberaal Archief, elke werkdag van 9 tot 17 uur. Het rijkelijk geÔllustreerde boek Van Andriesschool tot Zondernaamstraat telt 288 pagina's op groot formaat. Voor wie nog een eindejaarsgeschenk zoekt, is dit boek misschien een goede suggestie.

Klik hier om het boek te bestellen
Klik hier voor de index van Van Andriesschool tot Zondernaamstraat

top

De avonden in de Rue Saint-Lazare

gustave de molinari

De Belgische liberale denker en econoom Gustave de Molinari (1819 - 1912) is vandaag zo goed als vergeten maar in zijn tijd behoorde hij tot de spraakmakende Europese intellectuelen. Hij is de enige Belg die voorkomt in het in 2011 gepubliceerde Oxford Handbook of the History of Political Philosophy. De Molinari trok de klassieke liberale principes consequent door en pleitte onder meer voor een staatloze vrije markt. Die radicale utopie ontvouwde hij in zijn boek De avonden in de Rue Saint-Lazare - gesprekken over de wetten van de economie en over de bescherming van de eigendom. De ideeŽn die hij hierin beschrijft zijn ook vandaag nog zeer controversieel. Door sommigen wordt de Molinari daarom verguisd, maar door de aanhangers van de libertaire beweging wordt hij op handen gedragen.

Prof. dr. Patrick Stouthuysen (VUB) legt er zich de laatste jaren op toe om vergeten liberale teksten van onder het stof te halen. Hij vertaalde de oorspronkelijk Franse tekst Soiréés de la rue Saint-Lazare, en voorzag de tekst van een uitvoerige wetenschappelijke inleiding. Tekst en inleiding zijn nu uitgegeven door het Liberaal Archief in samenwerking met uitgeverij ASP. Het boek verschijnt in de Blauwe Maandag Reeks, waarin het Liberaal Archief en ASP vergeten parels uit het liberale erfgoed terug onder de aandacht willen brengen.

Stouthuysen spreekt een zaal toe

Het boek werd op maandagavond 1 december 2014 te Brussel voorgesteld, in samenwerking met het Willemsfonds Hoofdstedelijk Gewest en in aanwezigheid van Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz. De minister loofde de heruitgave - voor het eerst in het Nederlands - van het boek, maar zei er meteen bij dat hij als sociaal-liberaal de grootste moeite had met sommige extreme ideeŽn van de Molinari.

De Molinari bouwde zijn boek op uit 12 fictieve gespreksavonden waarop drie vrienden - de conservatief, de socialist en de economist - debatteren over de grote vraagstukken van de economie en de samenleving. Het spreekt voor zich dat de economist (lees: de liberaal) de ideeën van de Molinari zelf verwoordt en steeds het pleit wint. Deze dialoogvorm maakte het boek destijds zeer toegankelijk. Op die manier konden zijn 19de-eeuwse lezers op een zeer bevattelijke wijze kennis maken met de beginselen van het liberalisme en de klassieke economie, en met de radicale ideeŽn van de Molinari zelf.

Maar ook vandaag nog leest het boek bijzonder vlot, al blijft het uiteraard voer voor controverse. Dat werd bewezen na de boekvoorstelling, toen vier liberalen hun visie gaven op de tekst en de figuur van de Molinari: Andreas Tirez (Liberales), Veerle Pashley (Murray Rothbard Instituut), Fleur de Beaufort (Teldersstichting) en Bert Cornelis (Liberaal Vlaams Verbond). Met dit boek willen het Liberaal Archief en prof. dr. Patrick Stouthuysen dan ook in de eerste plaats de figuur van de Molinari terug in de schijnwerpers plaatsen.

Klik hier om het boek te bestellen

top

Colloquium War or Trade?

In het Stanhope Hotel te Brussel had op dinsdag 2 december 2014 een colloquium plaats over de relatie tussen oorlog en vrijhandel. Het werd georganiseerd door minister van Staat en Europees parlementslid Annemie Neyts-Uyttebroeck, in samenwerking met het Liberaal Archief en The Alliance of Liberals en Democrats for Europe Group (ALDE), en gemodereerd door Mia barones Doornaert.

In de voormiddag werd teruggeblikt op de geschiedenis van handel en op de specifieke relatie van handel tot oorlog. Dat gebeurde door een aantal referaten en een panelgesprek met professor dr. Johan Verberckmoes (vice-decaan KU Leuven), professor dr. Hans Cools (KU Leuven), onderzoeker Michael Serruys (VUB) en historicus Roel Jacobs.

Annemie Neyts op het colloquium War or trade?

's Namiddags werd dieper ingegaan op de vraag of handel een alternatief kan zijn voor oorlog en de vele conflicten in de wereld. Kan vrijhandel de wereldvrede bevorderen? Hoe beperken we zo veel mogelijk mensen bij het handel drijven? Welke handelsbeperkingen dienen te worden afgeschaft zodat landen meer handelsrelaties met elkaar kunnen aangaan? Zijn economische sancties tegen dictaturen nuttig of hebben ze juist een averechts effect? Dat gebeurde met referaten van minister van Staat prof. Karel De Gucht, prof. dr. Caroline Buts (VUB), Claire Godding (BNP Paribas) en Ludo Moyersoen (microStart).

De referaten en conclusies van het seminarie zullen worden gebundeld in een boek dat wordt uitgegeven door het Liberaal Archief en ALDE.

top


© 2014 Liberaal Archief
Kramersplein 23
B-9000 Gent
tel + 32 9 221 75 05
fax + 32 9 221 12 15
info@liberaalarchief.be
www.liberaalarchief.be