Lees ook de nieuwsbrief van het Liberaal Archief


Herdenkingsavond en tentoonstelling
"Zeg in Belgi dat ik tot het laatst mijn land heb gediend"
De liberalen in het verzet en in de Duitse kampen

Vandaag, vrijdag 8 mei 2015, is het exact zeventig jaar geleden dat een delegatie onder leiding van veldmaarschalk Wilhelm Keitel de onvoorwaardelijke capitulatie van Duitsland ondertekende. Hiermee kwam een einde aan de Tweede Wereldoorlog in Europa.

Op donderdagavond 7 mei, "aan de vooravond van", had in de Blauwe Zaal van het Liberaal Archief een herdenkingsavond plaats. De talrijke opkomst was een duidelijke blijk van erkentelijkheid voor de strijd die werd geleverd voor onze democratische waarden en vrijheden.

Tot vrijdag 16 juli 2015 loopt er tevens een tentoonstelling over de liberalen in het verzet en in de Duitse concentratiekampen.


Herdenkingsavond

De avond begon met een lezing door Ward Adriaens, ere-conservator van Kazerne Dossin, over liberalen in het verzet. Het lag voor de hand dat tal van liberalen al van in de eerste bezettingsmaanden in het verzet traden tegen de nazidictatuur, zowel uit patriottisme als ter verdediging van onze vrijheid en onze democratische waarden.

Ward Adriaens

Maar de Duitse bezetter was meedogenloos voor alle tegenstanders van het Derde Rijk. Wie gearresteerd werd, riskeerde de doodstraf of jarenlange gevangenisstraf, vaak met deportatie naar de Duitse concentratiekampen. Drie pakkende getuigenissen van nazaten van slachtoffers illustreerden dit.

Henri Wagemans getuigde over zijn grootvader Henri Story, "coming man" van de Gentse liberalen die bij het uitbreken van de oorlog zijn ontslag gaf als schepen en bijzonder actief werd in diverse verzetsgroepen. Na zijn arrestatie werd hij naar het kamp Gross-Rosen gedeporteerd waar hij in december 1944 om het leven kwam. Zijn weduwe kreeg bezoek van een militaire delegatie onder leiding van veldmaarschalk Montgomery, die zijn waardering kwam betuigen over de inzet van Henri Story voor het verzet.

Henri Wagemans

De Antwerpse schepen Claude Marinower getuigde over de lotgevallen van zijn vader Marcel, die als Jood vanuit de kazerne Dossin naar Auschwitz werd gedeporteerd en als n van de weinigen deze gruwel overleefde. Het was een pakkende getuigenis over de Jodenvervolging.

Claude Marinower

Minister van Staat Patrick Dewael haalde herinneringen op aan zijn grootvader, minister Arthur Vanderpoorten, die wegens verzetsactiviteiten in Zuid-Frankrijk gearresteerd werd en aan een lijdensweg doorheen diverse kampen begon. Hij overleed uiteindelijk in Bergen-Belsen, nauwelijks twee weken voor Engelse troepen het kamp bevrijdden.

Patrick Dewael en Marleen Vanderpoorten

Tot slot kwam met volksvertegenwoordiger Egbert Lachaert ook de "jonge generatie" aan het woord, een generatie die de oorlog niet heeft meegemaakt, maar wel elke dag de vruchten plukt van de strijd voor vrijheid en democratie die toen is gestreden.

Egbert Lachaert

Aanvankelijk was het de bedoeling om ook een eerbetoon te brengen aan twee liberale verzetslieden die de oorlog overleefden: Karel Poma en Albert Maertens. Maar Karel Poma overleed enkele maanden geleden en Albert Maertens kon om gezondheidsredenen helaas niet aanwezig zijn.

Blauwe Zaal LA

De referaten van deze avond zullen worden gepubliceerd. Wie hiervoor interesse heeft, kan dit via deze link laten weten.


Tentoonstelling

De tentoonstelling in de Blauwe Zaal is volledig samengesteld met stukken uit de collectie van het Liberaal Archief.

En van de belangrijkste stukken is zonder twijfel het gevangenispak van Omer Vanaudenhove uit het concentratiekamp Sachsenhausen. Sterk verzwakt, overleefde Omer Vanaudenhove dit kamp, en keerde terug naar Diest waar hij burgemeester werd. In de jaren 50 werd hij minister van Openbare Werken en in 1961 vormde hij de Liberale Partij om tot PVV-PLP.

Van Albert Maertens, de nestor van het Vlaamse liberalisme, bezit het Liberaal Archief onder meer zijn oorlogscorrespondentie met Henri Story en andere verzetslieden. Van Karel Poma worden naoorlogse brieven getoond waarin hij verklaarde wie wl en niet tot een verzetsbeweging behoorde.

De liberalen waren ook bijzonder actief in Londen. Julius Hoste jr. was er onderstaatssecretaris voor Onderwijs in de regering Pierlot in ballingschap. Jan Moedwil (alias van Nand Geersens) en Victor de Laveleye verzorgden er respectievelijk de Nederlandstalige en Franstalige uitzendingen van Radio Belgi. Victor de Laveleye is trouwens ook de bedenker van het V-teken, dat onder meer door Winston Churchill werd overgenomen.

Ook de tekeningen van Jacques Ochs zijn bijzonder aangrijpend. Hij verbleef in Breendonk en maakte er heel wat schetsen en tekeningen over de gruwel van het kamp. Deze tekeningen werden na de oorlog gepubliceerd.

De tentoonstelling loopt van vrijdag 8 mei tot en met vrijdag 16 juli en is elke werkdag te bezoeken van 9 uur tot 12 uur en van 13 uur tot 17 uur in het Liberaal Archief, Kramersplein 23 te 9000 Gent. De toegang is gratis.

2015 Liberaal Archief
Kramersplein 23
B-9000 Gent
tel + 32 9 221 75 05
fax + 32 9 221 12 15
info@liberaalarchief.be
www.liberaalarchief.be