www.liberaalarchief.be
terug naar overzicht
Charles de Kerchove de Denterghem (1819-1882)
Charles de Kerchovelaan


Op de middenberm van de kleine stadsring, aan de hoek van het Citadelpark met de Leopold II-laan, staat een twintig meter hoge zuil met bovenop een sierlijke vrouw op één been. Halverwege de kolom bevindt zich het witmarmeren borstbeeld van graaf Charles de Kerchove de Denterghem. Met dit monument wilden beeldhouwer Hippolyte Leroy en architect Achille Marchand hulde brengen aan een van Gents grootste burgemeesters.

Oswald de KerchoveCharles de Kerchove was afkomstig uit een gefortuneerde adellijke familie. Na zijn ingenieursstudies wijdde hij zich aan zijn twee grote passies, de politiek en de bloemen. Op dertigjarige leeftijd werd hij lid van de Oost-Vlaamse provincieraad. Toen de liberalen in 1854 de gemeenteraadsverkiezingen verloren en zijn vader Constant moest aftreden als burgemeester van Gent, nam zoon Charles de leiding van de Liberale Associatie in handen. Hij herstelde de eenheid in de nog jonge partij, won in 1857 de gedeeltelijke gemeenteraads¬verkiezingen en kon de burgemeesterssjerp overnemen van de katholiek Judocus Delehaye. In 1860 bewees zijn tweede kiescampagne dat zijn succes van 1857 geen toeval was geweest. Tot aan zijn politiek afscheid in 1882 ondervond hij bij de gemeenteraadsverkiezingen geen noemenswaardige oppositie. De katholieke partij stelde zelfs geen eigen kandidaten meer voor.

Charles de Kerchove was 25 jaar burgemeester en zorgde tijdens die kwarteeuw voor een transformatie van Gent. Zo ging een eerste echte saneringsgolf door de oude stad en kreeg het Zollikofer-De Vigneplan voor de herinrichting van het Gentse Zuidkwartier vorm. Rond de Kuip liet het stadsbestuur moderne verbindingswegen aanleggen (nu de kleine ring). De constructie van een ringspoorweg zorgde voor een betere ontsluiting van de buitenwijken en een optimalere benutting van het groeiende potentieel van de haven.

Burgemeester de Kerchove zette zich ook onvoorwaardelijk in voor de secularisering van het openbaar leven. De Burgerlijke Godshuizen (een voorloper van het OCMW) konden een nieuw, modern ziekenhuis bouwen, de Bijloke. Ondanks zwaar verzet van de Gentse bisschop Henri Bracq nam het stadsbestuur een nieuwe begraafplaats aan de stadsgrens in gebruik zonder dit te laten inzegenen. De Westerbegraafplaats kreeg daarom de scheldnaam “Geuzenkerkhof”.

buste van Charles de KerchoveVanuit dezelfde overtuiging en het typisch liberale geloof in de vooruitgang had de Kerchove veel aandacht voor het officieel onderwijs. Onder zijn bestuur verviervoudigde het aantal lagere scholen. Het secundair en hoger onderwijs kregen belangrijke stimulansen, onder meer door de organisatie van de lerarenopleiding. De universiteit kon aan de Rozier een indrukwekkende nieuwbouw optrekken, het Instituut voor de Wetenschappen. De huidige omvang van het stedelijk onderwijs in Gent heeft ongetwijfeld zijn wortels in de politieke visie van Charles de Kerchove en zijn tijdgenoten.

De Kerchove verwierf internationale faam als plantenliefhebber en botanist. Hij werd voorzitter van de Koninklijke Maatschappij voor Landbouw en Plantkunde, die de Floraliën organiseerde, en zorgde voor de uitbreiding van het Casino aan de Coupure. Heel veel indruk maakte de wintertuin die hij liet bouwen op zijn domein aan de Nieuwe Wandeling. Met een hoofdgalerij tot veertien meter hoog en een oppervlakte onder glas van tweeduizend honderd vierkante meter was dit een van de grootste serres van Europa. De grote rijkdom aan bloemen en planten maakte van deze wintertuin een symbool van de succesvolle liberale burgerij. Zijn nakomelingen zetten deze traditie voort. Met zijn zoon Oswald op kop bleef de familie toonaangevend in de volgende anderhalve eeuw Gentse bloementeelt.

Charles de Kerchove overleed in 1882 en werd begraven in een van de meest monumentale graftombes op ‘zijn’ Westerbegraafplaats. Op de onthulling van zijn standbeeld moest Gent wachten tot 1898. De zuil staat temidden van een sierlijke waterpartij die de vier belangrijkste Gentse waterlopen symboliseren: Schelde, Leie, Lieve en Rietgracht. De drie jonge maagden op de zuil stellen het onderwijs, de industrie en de schone kunsten voor. De vergulde vrouw bovenaan staat voor onsterfelijkheid en overwinning.

Op de dag van de inhuldiging van het monument was de hele stad versierd. Op de tonen van Klokke Roeland trok een stoet van duizenden Gentenaars van de Botermarkt naar de Charles de Kerchovelaan (toen nog Citadellaan). Daar volgde een parade met meer dan 80 liberale verenigingen en muziekkorpsen*.

Vijfenzeventig jaar later kreeg ook het standbeeld van zijn zoon Oswald een plaats in het Citadelpark. Zo hebben vader en zoon elk een monument op een boogscheut van elkaar, een ongetwijfeld unieke situatie.

* Voor een volledige lijst van de deelnemers aan deze stoet, klik hier (in pdf)

E. Braun  Ch. de Kerchove  O. de Kerchove  J. Guislain  F. Laurent   A. Mechelynck  H. Metdepennningen  K. Miry  J-F. Willems       top