www.liberaalarchief.be
terug naar overzicht
Karel Miry (1823-1889)
Casinoplein


Karel MiryGent, 9 april 1893. Op en rond het lommerrijke Casinopleintje, bij de toegangspoort van het Casino op de Coupure, verzamelt zich een bonte menigte voor de onthulling van het monument ter ere van de man “die zijn volk leerde zingen”. Ook de burgerij, die de voorbije halve eeuw haar meest prestigieuze concerten en tentoonstellingen in het Casino organiseerde, sluit zich bij de hulde aan. Na toespraken door musicoloog Florimond Van Duyse, directeur Adolphe Samuel van het conservatorium en schepen Julius De Vigne gaat het doek eraf en zingt de massa uit volle borst De Vlaamse Leeuw, veruit de bekendste compositie van de gehuldigde.

Karel Miry stamde uit een muzikale familie, die hem al op jeugdige leeftijd in de wereld van toneel en zang introduceerde. Hoewel zijn ouders het niet breed hadden, kreeg hij toch de kans om te studeren. Hij koos resoluut voor het Gentse conservatorium en trok daarna naar Brussel en Parijs. Nog tijdens zijn studies sloot hij zich aan bij het Gentse opera-orkest en zette hij zijn eerste composities op papier. In 1845 bracht het toneelgezelschap Broedermin en Taelyver zijn zangstuk Wit en Zwart ten gehore en in 1847 volgde zijn opera Brigitta of de Twee Vondelingen ter gelegenheid van de feestelijke opening van de Minardschouwburg. Voor beide Nederlandstalige stukken – een primeur in het nog jonge België – werkte hij samen met tekstschrijver Hippoliet Van Peene, de echtgenoot van zijn tante Virginie Miry. Nog in 1847 schreef hij samen met Van Peene De Vlaamse Leeuw. Deze compositie paste bij de opkomende nationalistische beweging in de muziek doorheen Europa en sloot in onze contreien mooi aan bij de groeiende Vlaamse bewustwording. In 1973 werden de twee eerste strofen het officiële volkslied van Vlaanderen.

Hoewel Miry ook muziek schreef voor Franstalige teksten, bleef de Nederlandstalige zang zijn voorkeur wegdragen. Omdat hij veel belang hechtte aan de muzikale opvoeding van kinderen, componeerde hij voor hen tientallen liederen. In het totaal zette hij een duizendtal werken op partituur, een onwaarschijnlijk uitgebreid oeuvre dat getuigt van een rijke inspiratie en een zeldzame werkkracht. In zowat alle muziekgenres uit die periode, gaande van volksliederen over gelegenheidscantates tot ouvertures en symfonieën, zijn composities van Miry terug te vinden.

Karel Miry - De Vlaamse LeeuwMiry’s talent werd door iedereen onderkend en hij maakte snel carrière. Hij werd koorleider van gereputeerde maatschappijen zoals de Melomanen en het Willemsgenootschap, engageerde zich voor de vele muzikale gelegenheidsactiviteiten in de stad en won tussendoor diverse muziekwedstrijden. In het Willemsfonds zette hij zich in als lid van het hoofdbestuur en van het Comiteit ter Bevordering van de Nederlandse Zang. Hij bleef verbonden aan het orkest van de Gentse opera en combineerde dit werk met de functie van dirigent van de Brusselse Waux-Hall. Daarnaast was hij als muziekleraar actief in de stadsscholen en in het koninklijk conservatorium. In 1875 werd hij stedelijk onderwijsinspecteur voor muziek; in 1881 werd die verantwoordelijkheid uitgebreid tot heel Vlaanderen. Hij werkte samen met alle bekende tekstschrijvers en componisten van zijn tijd, zoals Hendrik Conscience, Emmanuel Hiel, Peter Benoit, Leo Van Gheluwe, Hendrik Waelput, Florimond Van Duyse, Oscar Roels, Napoleon Destanberg en Edward Blaes, allen beroemdheden die nu grotendeels vergeten zijn. Ook bij de naam Miry zou waarschijnlijk niemand nog opkijken, ware er niet zijn Vlaamse Leeuw en het monument dat voor hem werd opgericht.

Miry overleed totaal onverwacht op 3 oktober 1889 en werd na een kerkdienst op Ekkergem begraven onder een eenvoudige arduinen zerk op de Westerbegraafplaats. Op initiatief van Adolphe Samuel kwam een comité tot stand dat voor een monument wilde zorgen. Men besloot te werken met inschrijvingslijsten en het geheel te financieren met privébijdragen. Voor de vele financiële acties steunden de organisatoren vooral op de dekenijen en het verenigingsleven, waarbij het Willemsfonds en de Gymnastische Volksmaatschappij zich als eersten lieten opmerken. Het Vlaams-liberale weekblad Volksbelang publiceerde geregeld een overzicht van het bijeengebrachte kapitaal en de Franstalige krant La Flandre Libérale ondersteunde het hele initiatief. Toch zou het nog vier jaar duren voor men de zaak kon afronden. Beeldhouwer Hippolyte Leroy koos voor een sober maar elegant monument. Aan de voet van een hoge witstenen zuil, waaruit zingende kinderen in halfverheven beeldhouwwerk tevoorschijn komen, verdedigt een Vlaamse leeuw de vlag. Bovenop de zuil staat het expressieve marmeren borstbeeld van Miry, die glimlachend vanonder een zware snor en een golvend artiestenkapsel naar het publiek kijkt, tevreden dat zijn werk 'vereeuwigd' is.

E. Braun  Ch. de Kerchove  O. de Kerchove  J. Guislain  F. Laurent   A. Mechelynck  H. Metdepennningen  K. Miry  J-F. Willems       top